Skip to content Skip to footer

Dağ Bisikleti Nedir?

Dağ bisikletleri temelde farklı arazi şartlarında kullanılmak üzere tasarlanmış bisikletlerdir. Bu bisiklet türünü kullanmayı seçen kişiler uzun ve düz yollarda değil, zorlayıcı arazi şartlarında bisiklet sürmeyi seven kişilerdir. Bu bisiklet türünü sürmek teknik sürüş bilgisi, üst seviye denge ve engel aşma kabiliyeti gerektirir. Dar patikalar, kaygan çamurlu orman yolları, yolu olmayan araziler. Sürekli bir şeylerin üstesinden gelmeyi gerektiren bir sporu türüdür. Bu bisikletlerin kontrolü kolaylaştıran düz ve geniş gidonları, zemin tutuşu yüksek geniş ve dişli lastik yapıları vardır. Zorlu şartlara dayanabilecek sağlam kadrolara ihtiyaçları vardır. İyi çalışıp yüksek oranda zemindeki bozukluklardan kaynaklanan darbeleri emen amortisörlere sahiptirler.  Dağ bisikletlerinin dişli oranları diğer bisikletlere göre daha farklıdır ve tırmanış odaklıdır. Yani önde ufak aynakol dişlileri tercih edilirken arkada büyük kaset dişlileri tercih edilir. Bu da dağ bisikletlerinin daha kolay tırmanış yapmasını sağlar. Dağ bisikletlerinden beklenen hız değil engel aşma kabiliyetidir.

Bu bisikletler kendi içinde yine ayrılmaktadır. Çok dallandırıp budaklandırmadan yazarsak bunlardan;

*Hardtail

*DownHill

*Enduro, bilinen en temel çeşitlerdir.

Hardtail:

Ülkemizde en çok satılan bisiklet modelidir. Bu bisiklet modelinde yalnızca bisikletin önünde süspansiyon bulunur. Arkada süspansiyon bulunmadığından çift süspansiyonlu modellere göre hız açısından daha avantajlıdır. Gerek şehir içi sürüşlerde gerekse dik ve bol tırmanışlı uzun sürüşlerde kullanılabilir. Ucuzu, pahalısı, çelik kadrosu, alüminyum kadrosu ve karbon kadrosu dahi vardır. Aslında ülkemizde dağ bisikleti denilince ilk akla gelen dağ bisikleti türüdür.

DownHill:

Görsel olarak tarif edersek çift amortisörlü dağ bisikletleridir. Bu dağ bisikletleri profesyonel anlamda iniş bisikleti olarak üretilir. Yani sürücüler ya araçla ya teleferikle, telesiyejle veya bisiklerlerini kendileri taşıyarak bir dağın tepesine çıkarlar ve dağdan aşağı doğru hızla inişe geçerler. Profesyonellerinde yüksek çalışma kapasiteli amortisörler kullanılır. Yüksek adrenalin bağımlısı bisiklet kullanıcılarının tercih ettiği en temel dağ bisikleti türüdür.

Enduro:

Aslında bu model Downhill türünün neredeyse aynısıdır. En temel fark Downhill türünde süspansiyon kildi bulunmazken Enduro’da tırmanış da yapılabilmesi için kilitlenebilir süspansiyonlar kullanılır. Tırmanış yaparken biraz daha avantajlı olması için Enduro’da alın borusu birkaç derece daha diktir.

KADRO

Bisiklet kadroları çelik, alüminyum, titanyum ve karbon olarak farklı materyallerden üretilmektedir. Bununla beraber dağ bisikletleri zorlu arazi koşullarında kullanılmak üzere tasarlandığından kadroların da oldukça güçlü olması gerekmektedir. Dağ bisikleti kadroları üretilen bisikletin kullanım tarzına göre farklılık gösterirler. Bu farkı basitçe tanımlamak gerekirse, Hardtail türü bisikletler için tek parça kadrolar kullanılmaktadır. Downhill türü bisikletler için ise kadronun arka çatalı bağımsız olarak hareket edeceğinden buna uygun kadrolar üretilir. Ayrıca kadro geometrileri üretici firmanın uzun yıllar içinde edindiği tecrübelere göre de şekillenmektedir. Aynı türdeki bisikletlerin kadro geometrileri markalara göre farklılık gösterebilir.

Çelik kadrolar en ekonomik modellerde kullanılmaktadır ve oldukça ağırdır. Ağır olmalarının yanında paslanmaya meyilli olan bu kadrolar kırılma ve çatlamalara karşı çok dayanıklıdır. Günümüzde çelik kadro ile üretilen dağ bisikletlerinin tek tercih sebebi ekonomik fiyatlarıdır.

Alüminyum kadrolar en yaygın kullanım alanına sahip olan kadro türüdür ve kendi içinde kalite farklılıklarına sahiptir. Ekonomik bisikletlerde düşük kalite alüminyum kadrolar kullanılırken kendini kanıtlamış ithal markalarda özel olarak üretilmiş yüksek kaliteli alüminyum kadrolar kullanılmaktadır. Alüminyum kadrolar çelik kadrolardan daha hafif karbon kadrolardan daha ağırdır.

Karbon kadrolar hem hafiflik hem de dayanıklılığın bir arada olduğu kadrolardır. Son yıllarda karbon kadro teknolojisindeki gelişmeler yüksek fiyatlarına rağmen kullanıcıların ilgisini çekmiş ve kullanıcıların karbon kadrolara olan ilgisini arttırmıştır.

Titanyum kadrolar ise hem hafif hem de çok dayanıklıdır ancak aşırı yüksek fiyatlarından dolayı tercih edilen kadrolar değildir.

 

TEKERLEKLER

Dağ bisikletleri kullanıldıkları zeminlerden dolayı güçlü jant setlerine ve zemin tutuşu yüksek lastiklere sahip olmalıdır. Darbeye dayanıklı jantlar ve zemine hakim olabilen lastikler dağ bisikletleri için oldukça önemlidir. Dağ bisikleti lastikleri yüksek dişli ve geniş çaplı lastiklerdir. Bu sayede bisikletin zemin tutuşu artar ve bozuk zeminde kolaylıkla ilerlenebilir. Bununla beraber gerçek bir dağ bisikletinde olması gereken jant seti ise güçlü jant çemberleri, dayanıklı jant telleri, akışkan ve dayanıklı jant göbeklerinden oluşmaktadır.

TEKER ÇAPLARI

                26 inç: Yakın zamana kadar dağ bisikleti denilince ilk akla gelen şey 26’’ teker çapıydı. Bu lastikler manevra kabiliyeti açısından çok iyidir. Dar yollarda ve virajlarda daha büyük çaptaki tekerlere göre çok daha avantajlıdır. Daha iyi kontrol edilebilir. Ancak daha büyük çaptaki tekerlere göre engel aşma kabiliyeti oldukça zayıf olduğundan engebeli arazilerde kullanımı oldukça hatalı bir tercih olur.

                29 inç: Dağ bisikletlerinde teker çapı ne kadar büyürse engel aşma kabiliyeti o kadar artar. Engebeli araziler ve kayalık yerlerde bisikletle ilerlemeyi kolaylaştıran bu teker çapı aynı zamanda manevra kabiliyetini de zayıflatmaktadır. Dar patikaların ve virajların olmadığı engebeli parkurlarda uzun sürüşler için idealdir.

                27,5 inç: 26 inç ve 29 inç’e kıyasla muhtemelen en iyisidir. Bu teker çapı 26 inç’den daha iyi engel aşma kabiliyetine ve 29 inç’den daha iyi manevra kabiliyetine sahiptir. Engebeli arazide 26 inç’den daha iyi ilerler ve 29 inç’den daha iyi manevra yapar.

KRANK TAKIMI

Dağ bisikletlerinin aynakolları diğer bisikletlere göre daha küçüktür. Yani daha küçük dişli oranlarına sahiptir. Örneğin bir yol bisikletinde 50/34 dişli oranında bir aynakol kullanılırken dağ bisikletinde 38/24 veya 36/22 dişli oranında oldukça küçük bir aynakol kullanılır. Buraya kadar okuduklarınız pek bir anlam ifade etmemiş olabilir. Daha anlaşılır bir dille açıklayayım. Daha küçük aynakollar tırmanışları kolaylaştırır. Dağ bisikletlerinde temel amaç engebeli arazide ilerleyebilmektir. Bu amaç bir başka açıdan değerlendirildiğinde zorlu tırmanışları kolaylıkla yapabilmek demektir. Yani daha küçük aynakol daha kolay tırmanış anlamına gelir. Daha küçük aynakol daha yumuşak pedal anlamına gelir. Yol bisikletleri hız odaklı oldukları için daha büyük aynakollara dağ bisikletleri engel aşma odaklı oldukları için daha ufak aynakollara sahiptirler.

Dağ bisikleti aynakolları yaprak sayısı bakımından da çeşitlilik göstermektedir. Üst seviye donanımlarda tek yapraklı ve çift yapraklı aynakollar bulunabilirken başlangıç seviyesi donanımlarda sadece üç yapraklı aynakol seçeneği mevcuttur. Tek yapraklı ve çift yapraklı aynakollar beraberinde daha az vites seçeneği ve hafiflik getirmektedir. Bu tür vites oranlarına sahip bisikletlerin pedal çevirerek yüksek hızlara ulaşma gibi bir kullanım amacı yoktur. Amaç daha az vites karmaşası ve daha teknik bir kullanımdır.

KASET

Dağ bisikletlerinde kullanılan kasetlerde bazen oldukça büyük dişliler görebiliriz. Bunun sebebi kasette bulunan dişli plakası ne kadar büyük olursa pedal o kadar yumuşar yani o kadar kolay tırmanış yapabilir ve engebeli arazide ilerleyebiliriz. Tabi bu tek başına işe yarayan bir şey değildir. Aynakol dişlisi ne kadar küçük ve kaset dişlisi ne kadar büyük olursa pedal o kadar yumuşar. Aynı durum tam tersi içinde geçerlidir. Aynakol dişlisi ne kadar büyük olur ve kaset dişlisi ne kadar küçük olursa pedal o kadar sertleşir ve çevirmek için çok fazla kas gücü gerekir. Dağ bisikletlerinde 6 ve 7 vites için vidalı rubleler kullanılırken 8,9,10,11 ve 12 vites için kaset sistemi kullanılır.

GİDON

Dağ bisikleti gidonları normalde alışık olduğumuz gidonlardan daha geniştir. Tabi bunu ekonomik, sözde dağ bisikletlerinde göremesek de öyledir. Daha geniş gidon hakimiyeti arttırır ve kontrolü kolaylaştırır.

SELE

Dağ bisikletleri engebeli arazide kullanılırken kullanıcılar nadiren sele üzerine otururlar. Genelde parkurun düz kısımlarında bacakları dinlendirmek için seleye oturulur çünkü alttan gelen darbeler zarar verecek boyutta değildir. Ancak hız kazanılan parkurlarda kullanıcı hem bisiklete hakim olabilmek için, hem teker göbeklerine binen yükü dengeleyebilmek için hem de alttan gelen darbelerden zarar görmemek için seleye oturmazlar. Dağ bisikleti selelerinde konfor oturma kemiğiyle uyumlu bir sele kullanmak demektir. İyi bir pedli taytda konfor sağlayabilir.

FRENLER

Dağ bisikletlerinde V-fren, Mekanik ve Hidrolik disk fren seçenekleri bulunmaktadır. Genelde V-fren ve Mekanik disk fren seçenekleri sadece başlangıç seviyesi ekonomik modellerde kullanılır. Başlangıç seviye dağ bisikletlerinde V-fren Mekanik disk frene göre daha çok tercih edilir. Tabi yine bazı başlangıç seviyesi bisikletlerde hidrolik disk fren kullanıldığını da görebiliriz. Üst seviye dağ bisikletlerinde ise sadece hidrolik disk fren kullanılmaktadır. Hidrolik disk fren konusunda üreticiler mükemmel fren performansını amaçlayarak harika fren sistemleri ortaya çıkarmışlardır.

Makalemi faydalı bulduysanız Kanalıma Abone olarak bana destek olabilirsiniz.

Leave a comment